Erfgoed beleven en kans maken op een leuke prijs? Dat kan op zondag 13 september 2026, tijdens Open Monumentendag.
Erfgoed is niet puur iets van het verleden. Erfgoed leeft en verandert. Bewoners, architecten en vrijwilligers drukken al eeuwenlang hun stempel op historische gebouwen en sites. Vakmensen houden ambachten in leven. Ook nu nog laten ‘goede handen’ hun vingerafdrukken na. Vrijwilligers, professionals én bezoekers. Samen brengen we de geschiedenis tot leven en bewaren het verleden voor de toekomst.
Tien Limburgse gemeenten werkten samen een gevarieerd programma uit onder de slogan ‘Vingerafdrukken in de Lage Kempen’. Denk aan demo’s, expo’s, workshops, wandelingen en fietstochten met gidsen, rondleidingen op plekken waar je normaal niet mag komen en zelfs een tijdelijke escaperoom.
Laat je vingerafdruk na en win
Op de deelnemende locaties kan je je vingerafdruk nalaten op je stempelkaart. Minstens drie stempels? Deponeer dan je kaart ter plekke in een wedstrijdbox en maak kans op leuke prijzen zoals een mand vol lekkere streekproducten en een Visit Limburgcheque voor je volgende uitstap, wellness-ervaring of overnachting.
Ook kinderen worden niet over het hoofd gezien: zij kunnen op pad met hun eigen erfgoeddoekaart en maken ook kans op een leuke prijs, zoals een Legoset rond een erfgoedthema.
Programma Open Monumentendag 2026
Beringen
Stad Beringen en De MuziekOnaut werkten een muzikaal programma uit aan de pastorie van Koersel. De geschiedenis van dit karaktervolle gebouw gaat minstens terug tot de zeventiende eeuw. Zowel de pastorie als de 19de-eeuwse landschapstuin met kerkwegel zijn beschermd als monument. Tijdens Open Monumentendag ontdek je waarom, want deze omgeving vormt het decor van een laagdrempelig, muzikaal programma voor jong en oud.
Op het buitenpodium voorziet De MuziekOnaut livemuziek. Aan de bar geniet je van drankjes en gebak. Slaat de verveling even toe? Dan kan je heerlijk luisteren, speuren en opdrachten oplossen tijdens het muzikaal zoekspel voor jong en oud.
Je kan ook aansluiten bij een rondleiding doorheen het park. Bijzonder is de muzikale, interactieve vertelling. Daarbij beleef je deze topsite via een muzikale tijdreis. Voor deze twee ervaringen moet je wel even op voorhand inschrijven.
De MuziekOnaut, Pastorie Koersel, Pastorijstraat 49, Koersel (Beringen)
Doorlopend van 10u tot 18u. Info en inschrijven voor de rondleidingen via https://www.beringen.be/open-monumentendag-2026
Lummen
Rond de vorige eeuwwissel baatten de Broeders van Liefde een tehuis en vakschool uit voor moeilijk opvoedbare jongens in de gebouwen van Klooster Sint-Ferdinand. In de jaren 1920 veranderde de focus naar een instituut voor kinderen met een mentale beperking, het eerste in België. In de jaren 1980 breidde de stichting uit met een werking voor volwassenen.
Tijdens Open Monumentendag neemt broeder Renée bezoekers op sleeptouw door het klooster, dat normaal gesproken niet toegankelijk is voor het publiek. Er zijn verschillende rondleidingen. Enkel op reservatie.
O.C. Sint-Ferdinand, Sint-Ferdinandstraat 1, Lummen. Reserveren via de website van Lummen.
De Sint-Annakapel in Mellaer is in de 18de eeuw gebouwd met financiële bijdragen van gildebroeders en inwoners. In die tijd werd hier ook elke dinsdag de mis opgedragen. In 2024 is de kapel grondig gerestaureerd. Er zijn verschillende gegidste rondleidingen, waarbij je spontaan kan aansluiten.
Sint-Annakapel, Dikke Eikstraat 62, Lummen
Doorlopend tussen 14u en 18u, rondleidingen met gids om 14u, 15u, 16u en 17u
De Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk in Lummen dateert uit de 19de eeuw. Eerder stond er op deze plek al een middeleeuwse kerk, waarvan heel wat materiaal is hergebruikt. Na de grondige onderhoudswerken van enkele jaren geleden verkeert het gebouw weer in goede staat. Kom het met eigen ogen ontdekken op Open Monumentendag. In de etalages van Gemeenteplein 4, op zo’n honderd meter van de kerk, kan je waardevolle kerkstukken bewonderen.
O.L.V. Hemelvaartkerk, Kerkstraat, Lummen
Doorlopend. Opgelet: van 11 tot 12u vindt de misviering plaats.
Bocholt
De Sint-Lauretiuskerk en het Torenverplaatsingsmuseum gooien hun deuren open en vrijwilligers staan klaar om toelichting te geven bij het bijzonder interieur, waaronder het vijf eeuwen oude Mariaretabel, een Vlaams Topstuk. Er is ook een expo omdat de kerk 550 jaar bestaat.
Sint-Lauretiuskerk en Torenverplaatsingsmuseum, Kerkplein, Bocholt
Doorlopend van 10u tot 17u
Ook in de Sint-Willibrorduskerk in Reppel mag je volop rondkijken en krijg je een woordje uitleg. Bewonder de 14de-eeuwse toren, de kunstschatten en het fraaie interieur.
Sint-Willibrorduskerk, Bergerheidestraat 1, Bocholt
Doorlopend van 10u tot 17u
De Sevensmolen in Kaulille vormt het decor voor de jaarlijkse Molenfeesten van de Kauliller Molenvrienden, waarbij je de korenmolen uit 1891 en het molenhuis in hun volle glorie kan bewonderen. Daarnaast zijn er workshops bakken in een traditionele oven. In het molenhuis vindt een ruilbeurs voor bidprentjes plaats en een schenkingsdag van roerend erfgoed aan de Heemkundige Kring van Kaulille.
Sevensmolen Kaulille, Molenstraat 34, Bocholt
Doorlopend van 10u tot 17u
Net als vorig jaar kan je in Bocholt ook erfgoed beleven vanop de fiets. Een gids neemt je op sleeptouw voor een tocht langs bijzondere plekken langs de Zuid-Willemsvaart, die dit jaar tweehonderd jaar bestaat. De tocht van 12 kilometer duurt ongeveer 1,5 uur. Je moet je op voorhand inschrijven en kan kiezen voor vertrek om 10 uur of om 14 uur, beide aan de Passantenhaven in Bocholt.
Tochten vertrekken om 10u en om 14u aan het Passantenplein in Bocholt
Inschrijven kan via toerisme(at)bocholt.be met vermelding van jouw naam, het aantal personen en of je inschrijft voor de tocht in de voor- of namiddag.
Halen
Streekmuseum De Reinvoart biedt een verrassend inkijkje in het leven in het Hageland rond 1900. In deze historische langgevelhoeve vind je onder meer een schooltje, een klompenmakerij en een herberg waar je authentieke kruidenjenever kan proeven.
Tijdens Open Monumentendag kan je tussen 13u en 17u elke twintig minuten aansluiten bij een rondleiding. Deze rondleidingen zijn voor maximaal 7 personen. Reserveer op voorhand je tijdslot.
Doorlopend zijn er traditionele volksspelen. Verschillende wandelingen die aan het museum vertrekken, kan je op eigen houtje doen:
- educatieve leerpadwandelingen door holle wegen. Kies 3, 6 of 9 kilometer (vanaf eerste leerjaar).
- family fit app: Ga op ontdekking in de Holle wegen en red alle dieren (vanaf 4 jaar).
Om 14u vertrekt er een Sneukeltocht (5 kilometer) met gids, waarbij je onderweg lokale lekkernijen proeft. Enkel na inschrijving!
Streekmuseum De Reinvoart, Hagelandstraat 1, Loksbergen (Halen). Reservaties via reservaties(at)halen.be
Houthalen-Helchteren
De witte langgevelhoeve op Kelchterhoef staat bekend als Hoeve Mieneke, genoemd naar de laatste bewoner: Philomene (‘Mieneke’) Catharina Beertens, die hier tot in 1956 met haar familie woonde. Deze 19de eeuwse hoeve is zorgvuldig gerestaureerd, samen met de omliggende moestuin.
Op Open Monumentendag opent hier een tijdelijke escaperoom ‘De geest van Hoeve Mieneke’, die nog tot het einde van de herfstvakantie open blijft. Op voorhand reserveren via Visit Houthalen is aan te raden.
Verder kan je doorlopend tussen 10u en 17u de geschiedenis van de hoeve ontdekken. Voor kinderen zijn er aangepaste spelletjes en een quiz waarmee het verhaal van Mieneke tot leven komt.
Hoeve Mieneke, Kelchterhoefstraat 1, Houthalen-Helchteren
Heusden-Zolder
De mijn van Heusden-Zolder was de laatste van de Benelux die haar deuren sloot, maar de eerste die een nieuwe invulling kreeg. Ook vandaag wordt er nog hard gewerkt om de site verder uit te bouwen onder de nieuwe naam: The Pit. Zo krijgt o.a. de schachtbok een nieuwe invulling.
Tijdens Open Monumentendag kan je tussen 10u en 18u elk half uur een rondleiding volgen waarin je kennismaakt met de plannen voor de mijnsite. Hiervoor moet je op voorhand even inschrijven.
Mijnsite The Pit, Marktplein, Heusden-Zolder. Reserveren via de ticketshop van CC Muze.
Tessenderlo-Ham
Open Monumentendag is een unieke kans om een kijkje achter de schermen te nemen van bijzondere erfgoedsites. Zo ook in Tessenderlo-Ham, waar je een laatste kans krijgt om de kerk van Kwaadmechelen te bezoeken vooraleer het schip wordt afgebroken en de site een nieuwe invulling krijgt. Krijg je daar dorst van? Jeugdhuis De Stip organiseert de pop-upbar Bar Altaar in de kerk. Of gooi de benen los op de silent-disco beleving.
Je kan ook de 400-jarige kerktoren beklimmen tot aan de klokkenstoel. Hiervoor moet je wel op voorhand reserveren.
Sint-Lambertuskerk Kwaadmechelen, Dorpstraat 16, Tessenderlo-Ham
Doorlopend van 10u tot 17 uur. Als je met een gids de toren in wil, moet je op voorhand een tijdslot reverseren via de website van Tessenderlo-Ham.
Op de oude begraafplaats aan de Schoterweg in Tessenderlo wordt omgevormd tot een parkomgeving. Een aantal historische graven blijven behouden en worden in de toekomst gerestaureerd. Je kan aansluiten bij een van de rondleidingen rond de geschiedenis van de begraafplaats en enkele historische figuren die er begraven liggen. Inschrijven is niet nodig.
Oude begraafplaats Tessenderlo, Schoterweg, Tessenderlo-Ham
Er zijn rondleidingen om 13u, 14u en 15u
Zonhoven
In Zonhoven kan je een spannend stukje geschiedenis ontdekken: aan het begin van de Tweede Wereldoorlog groeven de Duitsers een tiental tankgaten op de Teut. Tijdens Open Monumentendag kan je op pad met een gids van de Heemkundige Kring die je meer vertelt over de strategische rol van de Teut tijdens de oorlog. Er zijn drie rondleidingen. Op voorhand reserveren is niet nodig.
Parking De Teut, Donderslagseweg 32, 3520 Zonhoven
vertrek om 13u, 14u30 en 16u
Hamont-Achel
De Napoleonsmolen in Hamont stamt uit 1804 en is gebruikt om koren te malen en olie te maken. Sinds de jaren 1980 is hij weer maalvaardig. Op zondag 13 september kan je de molenaar aan het werk zien.
Napoleonsmolen, Napoleonspad 7, Achel
Doorlopend van 10u tot 17u
In het Grevenbroekmuseum ontdek je de geschiedenis van Noord-Limburg. Tijdens Open Monumentendag kan je de collectie gratis bewonderen.
Grevenbroekmuseum, Generaal Dempsylaan 1, Achel. Parkeren kan op het Michielsplein.
Doorlopend van 12u tot 18u
Leopoldsburg
In Leopoldsburg opent het museum in de voormalige pastorie van Heppen haar deuren. Hier vind je een schat aan informatie over de geschiedenis van het dorp. Alleen al de talloze historische foto’s maken dit museum van de heemkundige kring de moeite waard.
Je kan je bezoek combineren met een rondleiding aan de nabijgelegen schans. Hier konden buurtbewoners zich in woelige tijden terugtrekken, compleet met hun hebben en houden. Laat je door de gids terug meevoeren naar deze bewogen periode met rondtrekkende legers van de diverse oorlogen die toen in de Lage Landen woedden.
Museum en schans Heppen, Pastoor Aertsstraat 7, Leopoldsburg
Doorlopend van 10u tot 17u